تبلیغات
قــــافـــــــ و الـــقـــــرآنـــــــ الــــمجیــــــــــد
بیست نكته در باره حفظ به روش حاج ابوالقاسم
در كار حفظ از عنایات اهل‌بیت علیهم‌السلام بهره بگیریم تا حفظ ما درجهت ارتقای معنویتمان مؤثر باشد؛ نه آنكه خدای نكرده حجابی نفسانی و مایه نزول انسان باشد كه اگر انسان به علم خود عمل ننماید، فاصله‌اش از خدا بیشتر خواهد شد. بیست نكته در باره حفظ
محمد حاج ابوالقاسم
1. در كار حفظ از عنایات اهل‌بیت علیهم‌السلام بهره بگیریم تا حفظ ما درجهت ارتقای معنویتمان مؤثر باشد؛ نه آنكه خدای نكرده حجابی نفسانی و مایه نزول انسان باشد كه اگر انسان به علم خود عمل ننماید، فاصله‌اش از خدا بیشتر خواهد شد. از امام سجاد علیه‌السلام نقل شده است كه: فَانَّ الْعِلْمَ اذَا لَمْ یُعْمَلْ بِهِ لَمْ یَزْدَدْ صَاحِبُهُ الَّا كُفْرا وَ لَمْ یَزْدَدْ مِنَ اللَّهِ الَّا بُعْدا1.
2. برای به دست آوردن اخلاص كه رمز اصلی موفقیت حافظ است، سعی كنیم كار حفظ حتی‌المقدور بی سر و صدا و بدون اطلاع آشنایان و نزدیكان انجام بگیرد. البته شركت در برخی محافل مانند مسابقات قرآنی و محافل انس با قرآن كه برای تسلط انسان مفید است، باید انجام بگیرد و در عین حال جوانب اخلاص و قصد قربت مورد توجه قرار بگیرد.
3. شركت در جلسات حفظ و استفاده بردن از اساتید با تجربه در جهت كسب مهارت و تسلط انسان بسیار مؤثر و مهم است. استاد حفظ می‌تواند با ایجاد انگیزه، انتقال تجربیات خود در زمینه شیوه حفظ آیات مشابه و ارائه رمزهایی برای جلوگیری از اشتباه، شما را راهنمایی نماید.
4. كار حفظ نیازمند یك یار همراه است تا با كمك وی بتوانید محفوظات خود را مورد ارزیابی قرار بدهید و با برنامه روزانه خود به همراه او به كارتان نظم و انضباط ببخشید. بهترین كس برای این كار در مورد جوانان متأهل، همسر آنهاست و در غیرمتأهلان، دوستانی‌اند كه درجلسه حفظ با آنها همراه‌اند.
5. حفظ قرآن نیازمند انگیزه ای قوی است و اگر از آغاز این كار را با قدرت آغاز نكنید و با تسلط لازم به پیش نروید، ممكن است پس از مدتی احساس خستگی و دلسردی به شما دست دهد. پس سعی كنید خشت اول را درست قرار دهید، والّا دیوار شما كج بالا می‌رود و روزی فرو می‌ریزد.
6. در كار حفظ عجله نكنید و سعی كنید از حفظ قرآن لذت ببرید و به این كار به دید تفریحِ روحانیِ فرح‌بخش بنگرید. برای این منظور لازم است به معنای آیات توجه نمایید و با زمزمه كردن آیات حفظ شده، در خلوتهای خودتان، به بالا رفتن معنویت و نورانیتتان كمك كنید.
7. برای حفظ، زمان و مكان مناسبی را انتخاب كنید كه از هیاهوی زندگی روزمره دور باشید و بتوانید با فراغت بال و در خلوت به این كار نورانی بپردازید. به نظر می‌رسد ابتدای روز، مناسب‌ترین زمان برای این كار باشد و لازم است زمان حفظ را تغییر ندهید؛ چراكه با مداومت بر حفظ در یك زمان خاص، كار حفظ بر انسان آسان می‌شود و به حفظ در آن زمان عادت می‌نماید. در مورد مكان حفظ نیز خلوت بودن و عدم تغییر آن‌را مراعات نمایید.
8. آنچه مهم‌تر از حفظ است، تكرار محفوظات است و باید بدانیم كه ضامن از دست نرفتن زحمات حافظ، تكرار آیات است ولذا لازم است با توجه به برنامه‌هایی كه در مقالات قبل گفته شد، به تكرار محفوظات بپردازید تا از فراموشی آیات مصون بمانید.
9. به‌هنگام تكرار آیات، خطاهای احتمالی رایادداشت كنید و برای آنها سرمایه‌گذاری ویژه‌ای داشته باشید و با ریشه‌یابی علت خطاها در جهت برطرف كردن آن گام بردارید. اگر خطای شما معلول فراموشی باشد، با تكرار و حفظ مجدد آیات آن خطا برطرف می‌شود؛ اما اگر خطا ناشی از تشابه آیات باشد، لازم است با یك برنامه خاص به رمزگذاری آیات بپردازید و از اشتباه جلوگیری نمایید.
10. لازم است برای جلوگیری از اشتباه آیات مشابه آنها را در دفتری خاص گردآوری كنید و با توجه به معنای آیات و یا تفاوتهای ظریفی كه در كلمات دو آیه وجود دارد، آنها را رمزگذاری فرمایید و با به‌خاطر سپردن رمزها از به‌وجود آمدن خطاها جلوگیری نمایید.
11. برای تسلط بیشتر لازم است از روی یك چاپ قرآن حفظ نمایید تا بتوانید مكان آیه را در صفحه به‌خاطر بسپارید. خط عثمان طه از بهترین خطها برای حفظ محسوب می‌شود.
12. استفاده از نوار ترتیل برای سهولت در كار حفظ و نیز بهتر به خاطر سپردن آیات تاثیر به‌سزایی دارد و از طرف دیگر در فراگیری عملی قواعد تجویدی مفید خواهد بود.
13. بهتر است اگر از نوار ترتیل استفاده می‌نمایید، همواره از نوار یك قاری معین استفاده كنید تا هم سبك ترتیل وی را فرا بگیرید و هم بتوانید با كمك گرفتن از لحن خاص در تلاوت آیه در تثبیت محفوظات خود موفق‌تر باشید.
14. مطالعه تفسیر و دانستن ترجمه آیات، علاوه بر اینكه به فراگیری آیات كمك می‌كند، موجب لذت بردن از كار حفظ و احساس معنویت بیشتر و ضامن استقامت شما در مسیر حفظ خواهد بود. بنا بر این حتماً از تفسیر قرآن در مسیر حفظ بهره بگیرید.
15. پس از اینكه حافظ شدید، با تشكیل یك جلسه حفظ به حافظ شدن دیگران كمك نمایید تا بدین‌وسیله هم زكات علم را كه نشر آن می‌باشد به‌جای آورده باشید و هم به تقویت حفظ خود كمك كرده باشید.
16. برای اینكه آیات را فراموش نكنید، سعی كنید با توجه به فضایل سور در مناسبتهای مختلف معنوی سوره‌هایی را كه سفارش شده است، بخوانید.
17. برای حفظ كودكان خود شتاب نكنید؛ زیرا اكثر كودكان زیر دبستان، توانایی لازم برای حفظ كل قرآن را ندارند و البته برخی از كودكان كه از توانایی خاصی برخوردارند، می‌توانند تحت نظارت مراكز معتبر قرآنی به حفظ قرآن بپردازند و سایر كودكان به تناسب استعدادشان می‌توانند بخشهایی از جزء سی‌ام قرآن را حفظ كنند و زمینه لازم را برای حفظ كل قرآن در سنین نوجوانی به دست آورند. برای این منظور می‌توانید با تكرار آیات در منزل و با استفاده از نوار ترتیل به حفظ كودكتان كمك كنید و البته بیش از ابزارهای تهدیدی، از ابزارهای تشویقی استفاده نمایید.
18. حافظ قرآن از دیگران به مراعات تقوا و خضوع و خشوع در نهان و آشكار سزاوارتر است. پس مراقب رفتار و كردار خود باشید و سعی كنید مایه افتخار قرآن و اهل‌بیت علیهم‌السلام باشید. رسول خدا صلی‌‌الله‌علیه‌وآله فرمود: انَّ احَقَّ النَّاسِ بِالتَّخَشُّعِ فِی السِّرِّ وَ الْعَلَانِیَةِ لَحَامِلُ الْقُرْانِ وَ انَّ احَقَّ النَّاسِ فِی السِّرِّ وَ الْعَلَانِیَةِ بِالصَّلَاةِ وَ الصَّوْمِ لَحَامِلُ الْقُرْآنِ2.
19. انس با قرآن توفیقی است كه بزرگ‌تر از آن نعمتی یافت نمی‌شود و اگر كسی كه واجد این نعمت است، به نعمتهای دیگران حسرت بخورد، مورد مذمت روایات قرار گرفته است.
20. فراموش كردن محفوظات به فتوای برخی علمای اعلام جایز نیست. پس بكوشیم با كوتاهی در حفظ، این نعمت بزرگ را از دست ندهیم. امام صادق علیه‌السلام فرمود: مَنْ نَسِیَ سُورَةً مِنَ الْقُرْانِ مُثِّلَتْ لَهُ فِی صُورَةٍ حَسَنَةٍ وَ دَرَجَةٍ رَفِیعَةٍ فِی الْجَنَّةِ فَاذَا رَاهَا قَالَ مَا انْتِ مَا احْسَنَكِ لَیْتَكِ لِی فَیَقُولُ ا مَا تَعْرِفُنِی انَا سُورَةُ كَذَا وَ كَذَا وَ لَوْ لَمْ تَنْسَنِی رَفَعْتُكَ الَى هَذَا3؛ هركس سوره‌ای از قرآن را فراموش كند، آن سوره به صورتی زیبا در مقابلش مجسم می‌شود و او بدان صورت زیبا و درجه بلند می‌گوید: ای‌كاش تو از آن من بودی! و او پاسخ می‌دهد: آیا مرا نمی‌شناسی؟ من فلان سوره هستم كه تو مرا فراموش كرده‌ای و اگر فراموش نمی‌كردی، امروز من از آن تو بودم.
پی‌نوشتها
1. كافی، ج1، ص44.
2. همان، ج2، ص604.
3. همان،ج2، ص608.


طبقه بندی: شیوه های حفظ،

طراحی پوسته از : ایران نقش (طراحی قالب وبلاگهای پارسی)
تمام حقوق این وبلاگ و مطالب آن متعلق به قــــافـــــــ و الـــقـــــرآنـــــــ الــــمجیــــــــــد - بیست نكته در باره حفظ به روش حاج ابوالقاسم می باشد.